Yndyra dhe tubat e bllokuar në kuzhinë: udhëzues për restorante, bare dhe shtëpi në Tiranë

Në çdo kuzhinë – në shtëpi, në restorant, në fast-food apo në bar – shkaku numër një i tubave të bllokuar është i njëjtë: yndyra. Vaji i nxehtë që derdhet në lavapjatë duket i padëmshëm, sepse rrjedh si ujë. Por brenda tubit ai ftohet, ngurtësohet dhe ngjitet në mure, duke kapur çdo mbetje ushqimi që kalon. Me kalimin e javëve, tubi ngushtohet derisa bllokohet plotësisht.

Për një shtëpi kjo do të thotë një lavapjatë që nuk shkarkon. Për një restorant në Tiranë, do të thotë kuzhinë e ndalur në mes të shërbimit. Ja si ta shmangni.

Pse yndyra është kaq problematike

• Ngurtësohet brenda tubit. Temperatura në tubacion është shumë më e ulët se ajo e tiganit, ndaj yndyra kthehet në gjendje gjysmë të ngurtë brenda pak metrash.
• Krijon shtresa. Çdo larje enësh shton një shtresë të re, e cila kap orizin, makaronat, kafenë dhe mbetjet e tjera.
• Bashkohet me detergjentët. Me kohë formohen depozita të forta, të ngjashme me sapunin, që nuk treten me ujë të nxehtë.
• Shkakton erë. Mbetjet e kalbura në tub dhe në pusetë lëshojnë erë të rëndë, që ndihet sidomos në ditët e nxehta.

Shenjat e para në kuzhinë

• lavapjata shkarkon gjithnjë e më ngadalë;
• vjen erë e pakëndshme nga vrima e shkarkimit;
• dëgjohen gurgullima kur shkarkohet pjatalarësja apo lavapjata;
• në kuzhinat profesionale: uji del nga piletat e dyshemesë ose puseta e oborrit mbushet me yndyrë.

Në shtëpi: 6 zakone që parandalojnë bllokimin

1. Mos derdhni vaj në lavapjatë. Mblidheni vajin e përdorur në një shishe ose kavanoz dhe hidheni të mbyllur me mbeturinat.
2. Fshini tiganët dhe pjatat me letër para se t'i lani.
3. Përdorni një rrjetë (filtër) në lavapjatë për të kapur mbetjet e ushqimit.
4. Mos hidhni oriz, makarona, llum kafeje apo lëvore në lavapjatë – ato fryhen në ujë dhe bashkohen me yndyrën.
5. Lëshoni ujë të ngrohtë për një minutë pas larjes së enëve të yndyrshme.
6. Pastroni sifonin rregullisht. Kemi shpjeguar si ta pastroni sifonin hap pas hapi.

Për restorante dhe bare: ndarësi i yndyrës

Në një kuzhinë profesionale sasia e yndyrës është shumë më e madhe dhe masat e shtëpisë nuk mjaftojnë. Mbrojtja më efektive është ndarësi i yndyrës (separatori): një rezervuar i vendosur para lidhjes me kanalizimin, ku uji ngadalësohet, yndyra ngrihet në sipërfaqe dhe mbahet brenda, ndërsa uji vazhdon rrugën e tij.

Që ndarësi të funksionojë, ai duhet mirëmbajtur:

• Pastrim i rregullt. Shpeshtësia varet nga volumi i punës – nga një herë në javë për kuzhinat me shumë qarkullim, deri në një herë në muaj për lokalet më të vogla.
• Mos përdorni produkte që «shpërndajnë» yndyrën. Ato e kalojnë yndyrën përtej ndarësit dhe ajo ngurtësohet më tej në tubacion.
• Trajnoni stafin që pjatat të fshihen në kosh para larjes dhe që vaji i fërgesës të mblidhet veçmas.
• Mbani një regjistër me datat e pastrimit dhe të ndërhyrjeve, që të dini kur rritet rreziku.

Si e pastrojmë ne një tub të bllokuar nga yndyra

Hapja e bllokimit me sondë elektrike e rikthen menjëherë kalimin e ujit, por yndyra në muret e tubit mbetet dhe bllokimi kthehet shpejt. Prandaj në kuzhina kombinojmë dy metoda: fillimisht e hapim bllokimin mekanikisht dhe më pas e pastrojmë tubin me presion uji, që heq shtresat e yndyrës nga muret. Kur është e nevojshme, e kontrollojmë rezultatin me kamerë. Lexoni më shumë për teknologjitë që përdorim.

Për lokalet në Tiranë rekomandojmë një plan parandalues: një pastrim i planifikuar i tubacionit dhe i pusetës çdo disa muaj kushton shumë më pak se një kuzhinë e mbyllur në mes të natës. Ndërhyrjet i planifikojmë në orët kur lokali është i mbyllur, që puna juaj të mos ndërpritet. Shikoni shërbimet tona për zhbllokime lavapjati dhe zhbllokime tubash.

Pyetje të shpeshta

A mund ta hedh vajin e përdorur në tualet?

Jo. Tualeti lidhet me të njëjtin tubacion dhe vaji ngurtësohet njësoj brenda tij. Mblidheni në një enë të mbyllur dhe hidheni me mbeturinat, ose dorëzojeni te një pikë grumbullimi aty ku ekziston.

Sa shpesh duhet pastruar ndarësi i yndyrës në një restorant?

Varet nga madhësia e ndarësit dhe nga sasia e gatimit. Rregulla praktike: pastrojeni para se shtresa e yndyrës dhe e mbetjeve të zërë rreth një të katërtën e volumit. Për shumicën e restoranteve kjo do të thotë çdo një deri në katër javë.

A ndihmojnë produktet biologjike me enzima?

Për mirëmbajtjen e rregullt, po – ato ngadalësojnë grumbullimin e yndyrës. Por nuk hapin një tub tashmë të bllokuar dhe nuk e zëvendësojnë pastrimin mekanik apo me presion uji.